มารู้จัก น้ำพุ กันสักนิด

นอกจากการที่มีสวนสวย ร่มรื่นแล้ว สิ่งที่ขาดไม่ได้คือธารน้ำไหล หรือน้ำพุ เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่จะทำให้สวนสวยในบ้านน่าอยู่ เสมือนว่าท่านได้อยู่ท่ามกลางธรรมชาติ การนำน้ำเข้ามาเป็นองค์ประกอบในการออกแบบสวนนับเป็นศิลปะชั้นสูง น้ำจะสร้างบรรยากาศที่สดชื่น มีชีวิตชีวาในสวนของท่าน
การจัดวางน้ำพุ สระน้ำ หรือน้ำตกมักอยู่บริเวณจุดเด่น และจุดรองโดยทั่ว ๆ ไป จัดสร้างโดยยึดรูปแบบทางเรขาคณิตเป็นหลัก รูปทรงน้ำพุและตำแหน่งการจัดวางโดดเด่น เห็นง่าย และมักเป็นจุดศูนย์กลางของสวน

รู้จักน้ำพุกันสักนิด

หากจะว่ากันไปแล้ว น้ำพุมี 2 ประเภท คือ น้ำพุธรรมชาติ เกิดจากแรงดันของน้ำที่อยู่ใต้ดิน พุ่งผ่านรอยแยกของพื้นดินขึ้นมา ส่วนมากจะเป็นน้ำร้อนหรือน้ำอุ่น พุ่งผุดขึ้นมาอาจมีหลายจุดในบริเวณเดียวกัน หรือพุ่งแรงจุดเดียว
ส่วนกำลังที่จะพูดถึงนี้คือ น้ำพุประดิษฐ์ สร้างขึ้นด้วยน้ำมือมนุษย์ มีองค์ประกอบสำคัญคือ ภาชนะ เช่น อ่างหรือสระเพื่อกักเก็บน้ำ ปั๊มน้ำ เพื่อดูดน้ำส่งผ่านหัวน้ำพุ ซึ่งเครื่องปั๊มจะทำงานโดยใช้ไฟฟ้าหรือน้ำมัน รูปแบบของน้ำพุประดิษฐ์มีหลายรูปแบบได้แก่
น้ำพุติดผนัง ส่วนมากจะประกอบด้วยปฎิมากรรมแบบต่าง ๆ
น้ำพุแบบลอยตัว คือ มองได้รอบข้าง มีอ่างน้ำรองรับ ซึ่งจะเป็นลักษณะของน้ำพุแบบยุโรปนิยม น้ำพุอีกประเภทคือหัวน้ำพุวางไว้กลางสระน้ำธรรมชาติ
สิ่งที่ทำให้น้ำพุมีความแตกต่างกันในด้านความสวยงามแปลกตาน่าสนใจ นั่นคือ หัวน้ำพุ ซึ่งอาจพุ่งเป็นลำ หรือเป็นฝอย หัวน้ำพุมีการพัฒนารูปแบบให้งดงาม อาจพุ่งออกจากจุดศูนย์กลางเป็นช่อเป็นชั้นลดหลั่นกัน หรือพุ่งจากรอบบ่อเข้ามาจุดศูนย์กลาง

การเลือกใช้หัวน้ำพุ

การเลือกใช้น้ำพุชนิดใดนั้นต้องพิจารณาจากบ่อ สระหรือภาชนะให้มีความสัมพันธ์กันคือ ขนาดของบ่อ สระหรือภาชนะ ต้องพอเหมาะพอดีกับสระน้ำที่พุ่งออก มาจากหัวน้ำพุ บ่อ หรือสระที่กว้างมาก ถ้าใช้หัวน้ำพุเล็กเกินไปก็จะกลายเป็นน้ำพุที่ออกจากปากปลาเพื่อจับแมลงกิน แต่ถ้าน้ำพุใหญ่เกินไปน้ำจะพุ่งเลยขอบสระและน้ำจะหายไปทีละเล็กทีละน้อยต้องเติมน้ำกันบ่อย ๆ อีกทั้งรอยสระก็จะเฉอะแฉะไปหมด
น้ำพุที่ประกอบสวนขึ้นอยู่กับสไตล์ของสวน ถ้าเป็นสวนสไตล์ธรรมชาติสระน้ำควรเป็นรูปทรงอิสระไม่ใช่รูปทรงเรขาคณิต หัวน้ำพุอาจพุ่งขึ้นจากจุดเดียวกระจายเป็นฝอยออกรอบทิศ หรือเป็นแท่งเป็นลำขนาดใหญ่ หากเลือกหัวน้ำพุที่มีละอองละเอียดมาก ต้องพิจารณาด้วยว่า กระแสลมจะพัดพาละอองน้ำออกจากบ่อหรือไม่
สวนที่มีสไตล์แบบยุโรป คือ เป็นสวนประดิษฐ์ (Formal) มักจะมีบ่อรูปทรงเรขาคณิต มีรูปปั้นเปมือนจริงประกอบ เช่น เป็นปลาโผล่หัวขึ้นมาพ่นน้ำ รูปปั้นปลาจะเป็นปูนหรือทองแดงก็ได้

ตำแหน่งของน้ำพุ

ตำแหน่งขึ้นอยู่กับรูปแบบของอาคาร และวัตถุประสงค์ บางครั้งเราตั้งตำแหน่งของน้ำพุใว้ในสวน เพื่อให้เกิดการเคลื่อนไหว เกิดเสียง เสริมบรรยากาศ แต่บางครั้งก็เพื่อประกอบให้อาคารงดงามขึ้น บางครั้งการสร้างน้ำพุก็เพราะความเชื่อโชคลาง ทำตามซินแสบอกเรื่องฮวงจุ้ย อันนี้ทำเพื่อความสบายใจ และตำแหน่งของน้ำพุมักจะไว้หน้าบ้าน สรุปว่าตำแหน่งของน้ำพุขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ของเจ้าของบ้าน ไม่มีข้อกำหนดในเรื่องตำแหน่ง

พื้นที่ที่ต้องเตรียมติดตั้งน้ำพุ

ไม่มีข้อกำหนดอีกเช่นกัน ขึ้นอยู่กับรูปแบบ สิ่งที่สำคัญคือ ไม่ควรอยู่ใต้ต้นไม้ที่ใบร่วงมาก จะทำให้เกิดปัญหาการหมุนเวียนของน้ำเพราะเกิดการอุดตัน ไม่ควรวางไว้ในทิศทางที่ลมพัดแรงมาก เพราะลมจะทำให้น้ำพุ่งออกมาผิดจากลักษณะที่ต้องการ

การดูแลน้ำพุ

คือ การทำให้น้ำซึ่งหมุนเวียนสะอาดใสอยู่เสมอ หัวน้ำพุเมื่อใช้ไปนาน ๆ อาจมีการอุดตันเพราะหินปูนในน้ำ ควรถอดออกมาทำความสะอาดบ้าง

งบประมาณสำหรับการติดตั้งน้ำพุ

ขึ้นอยู่กับขนาดและชนิดของหัวน้ำพุ มีตั้งแต่ราคาไม่กี่ร้อยบาทจนถึงเป็นหมื่น ปั๊มน้ำก็ขึ้นอยู่กับหัวน้ำพุ ถ้าต้องการน้ำพุแรงก็ใช้ปั๊มขนาดใหญ่